Két làm mát dầu bị tắc: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách xử lý

Két làm mát dầu bị tắc có thể làm giảm khả năng trao đổi nhiệt, khiến nhiệt độ dầu tăng và ảnh hưởng đến điều kiện làm việc của hệ thống bôi trơn. Tình trạng này có thể xuất hiện do cặn bẩn, cáu cặn, tạp chất hoặc các yếu tố liên quan đến môi chất và điều kiện vận hành. Việc kiểm tra cần dựa trên tình trạng thực tế của két và hệ thống trước khi lựa chọn phương án vệ sinh, thông rửa hoặc thay thế.

Két làm mát dầu bị tắc là gì?

Két làm mát dầu là thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng để giảm nhiệt độ của dầu trong quá trình hệ thống vận hành. Khi đường dẫn dầu hoặc đường dẫn môi chất làm mát bên trong két bị hạn chế bởi cặn bẩn, cáu cặn hoặc tạp chất, lưu lượng qua thiết bị có thể giảm và làm ảnh hưởng đến quá trình trao đổi nhiệt.

Mức độ tắc nghẽn có thể khác nhau. Két có thể bị bám cặn một phần, làm giảm tiết diện dòng chảy hoặc bị tắc nghiêm trọng tại một số đường ống. Vì vậy, không nên kết luận két bị tắc chỉ dựa trên một dấu hiệu đơn lẻ.

Để hiểu thêm về thiết bị, xem két làm mát dầu và các ứng dụng thực tế của thiết bị trong hệ thống.

Dấu hiệu két làm mát dầu bị tắc

Tình trạng tắc nghẽn thường được phát hiện thông qua sự thay đổi về nhiệt độ, lưu lượng hoặc tình trạng vận hành của hệ thống. Một số dấu hiệu cần kiểm tra gồm:

• Nhiệt độ dầu tăng cao: dầu không được làm mát hiệu quả như điều kiện vận hành thông thường.
• Lưu lượng qua két giảm: dòng dầu hoặc môi chất làm mát không đạt mức yêu cầu của hệ thống.
• Chênh lệch nhiệt độ bất thường: nhiệt độ đầu vào và đầu ra của dầu hoặc môi chất làm mát có thay đổi cần được kiểm tra.
• Áp suất hoặc chênh áp thay đổi: chênh áp qua thiết bị có thể tăng khi đường dòng chảy bị hạn chế.
• Hiệu quả làm mát giảm: hệ thống vẫn vận hành nhưng nhiệt độ dầu không được duy trì theo yêu cầu thiết kế.

Các dấu hiệu trên không chỉ xuất hiện khi két bị tắc. Nguyên nhân cũng có thể liên quan đến lưu lượng, nhiệt độ, môi chất làm mát, tình trạng bơm hoặc các bộ phận khác của hệ thống. Do đó cần kiểm tra tổng thể trước khi xác định nguyên nhân.

Nguyên nhân khiến két làm mát dầu bị tắc

Tắc nghẽn có thể hình thành trong quá trình thiết bị vận hành và phụ thuộc vào môi chất, chất lượng dầu, chất lượng nước hoặc môi chất làm mát cũng như điều kiện làm việc thực tế.

Cặn bẩn và tạp chất trong môi chất

Cặn bẩn hoặc các hạt tạp chất đi theo dòng dầu hoặc môi chất làm mát có thể tích tụ tại đường ống, bề mặt trao đổi nhiệt hoặc các vị trí có tiết diện dòng chảy nhỏ.

Cáu cặn trên bề mặt trao đổi nhiệt

Trong một số hệ thống, cặn có thể hình thành trên bề mặt trao đổi nhiệt. Lớp cặn càng dày thì tiết diện dòng chảy và khả năng truyền nhiệt có thể càng bị ảnh hưởng.

Dầu bôi trơn bị xuống cấp hoặc nhiễm bẩn

Dầu không còn ở trạng thái phù hợp hoặc chứa tạp chất có thể làm tăng nguy cơ hình thành cặn trong đường dầu. Đây là một trong những yếu tố cần xem xét khi kiểm tra hệ thống bôi trơn.

Đường ống hoặc đầu nối bị hạn chế dòng chảy

Không phải mọi trường hợp lưu lượng qua két giảm đều xuất phát từ bên trong cụm ống trao đổi nhiệt. Đường ống, van, đầu nối hoặc các vị trí liên quan cũng cần được kiểm tra để xác định vị trí gây hạn chế dòng chảy.

Két làm mát dầu bị tắc ảnh hưởng thế nào đến hệ thống?

Khi đường dòng chảy bị hạn chế, lưu lượng qua két có thể giảm và quá trình trao đổi nhiệt không còn đạt điều kiện như thiết kế. Khi đó, nhiệt độ dầu có thể tăng và ảnh hưởng đến khả năng duy trì điều kiện làm việc của hệ thống bôi trơn.

Đối với các hệ thống sử dụng dầu để bôi trơn ổ trục, ổ hướng hoặc các bộ phận chuyển động, việc kiểm soát nhiệt độ dầu là một phần quan trọng trong quá trình vận hành. Tuy nhiên, mức ảnh hưởng cụ thể cần được đánh giá theo thiết kế và thông số vận hành của từng hệ thống.

Không nên xác định mức độ ảnh hưởng chỉ bằng việc quan sát bên ngoài két. Cần kết hợp các thông số như nhiệt độ, lưu lượng, áp suất hoặc chênh áp và tình trạng thực tế của hệ thống.

Cách kiểm tra két làm mát dầu bị tắc

Trước khi vệ sinh hoặc thay thế, cần xác định xem nguyên nhân thực sự có nằm ở két làm mát hay không. Có thể kiểm tra theo các nhóm thông tin sau:

Kiểm tra nhiệt độ dầu

So sánh nhiệt độ dầu trong quá trình vận hành với điều kiện hoặc thông số thiết kế đã được xác nhận. Nếu nhiệt độ tăng bất thường, cần kiểm tra cả két làm mát và các bộ phận khác của hệ thống.

Kiểm tra lưu lượng

Kiểm tra lưu lượng dầu và môi chất làm mát theo điều kiện thực tế của hệ thống. Lưu lượng giảm có thể là dấu hiệu của sự hạn chế dòng chảy nhưng cần xác định vị trí gây hạn chế.

Kiểm tra chênh áp

Nếu hệ thống có thiết bị đo áp suất ở đầu vào và đầu ra, có thể sử dụng chênh áp để hỗ trợ đánh giá tình trạng dòng chảy qua két. Giá trị cần được đối chiếu với thông số thiết kế hoặc điều kiện vận hành đã xác nhận.

Kiểm tra tình trạng bên trong két

Khi có điều kiện kiểm tra, cần đánh giá tình trạng đường ống và bề mặt trao đổi nhiệt để xác định cặn bẩn, cáu cặn, tạp chất hoặc dấu hiệu ăn mòn.

Kiểm tra các đường ống và kết nối

Trước khi kết luận két bị tắc, cần kiểm tra đường ống, van, đầu nối và các vị trí liên quan. Điều này giúp tránh nhầm lẫn giữa tắc bên trong két và hạn chế dòng chảy ở bên ngoài thiết bị.

Cách xử lý khi két làm mát dầu bị tắc

Phương án xử lý phụ thuộc vào loại két, môi chất sử dụng, vật liệu chế tạo, mức độ tắc nghẽn và tình trạng thực tế của thiết bị.

Vệ sinh hoặc thông rửa

Nếu cặn bẩn có thể loại bỏ và thiết bị vẫn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, có thể xem xét phương án vệ sinh hoặc thông rửa theo quy trình phù hợp với cấu tạo và vật liệu của két.

Không nên tự ý sử dụng hóa chất, áp lực hoặc phương pháp làm sạch khi chưa xác định vật liệu và cấu tạo bên trong. Phương pháp không phù hợp có thể gây ảnh hưởng đến ống trao đổi nhiệt, mối nối hoặc các bộ phận của thiết bị.

Kiểm tra và xử lý nguyên nhân gây tắc

Nếu chỉ làm sạch két nhưng nguồn gây nhiễm bẩn vẫn tồn tại, tình trạng tắc nghẽn có thể xuất hiện trở lại. Vì vậy cần kiểm tra chất lượng môi chất, đường ống, bộ lọc và các bộ phận liên quan theo thiết kế của hệ thống.

Thay thế két làm mát

Trong trường hợp két bị hư hỏng, ăn mòn, rò rỉ hoặc không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật sau khi kiểm tra, phương án thay thế có thể được xem xét.

Đối với thiết bị không có sẵn sản phẩm thay thế đúng model, có thể kiểm tra phương án gia công thiết bị trao đổi nhiệt theo yêu cầu dựa trên bản vẽ, mẫu và thông số thực tế.

Khi nào nên vệ sinh và khi nào nên thay két làm mát dầu?

Không phải trường hợp két bị tắc đều cần thay mới. Nếu thiết bị còn đảm bảo tình trạng kết cấu và có thể xử lý cặn bẩn phù hợp, vệ sinh có thể là một phương án cần xem xét.

Ngược lại, nếu thiết bị xuất hiện hư hỏng, ăn mòn, rò rỉ, biến dạng hoặc không thể phục hồi khả năng làm việc theo yêu cầu kỹ thuật, cần đánh giá phương án thay thế.

Tình trạng kiểm tra	Phương án cần xem xét
Có cặn bẩn nhưng thiết bị vẫn đảm bảo tình trạng kết cấu	Vệ sinh hoặc thông rửa phù hợp
Đường dòng chảy bị hạn chế do cặn hoặc tạp chất	Xác định vị trí và xử lý nguyên nhân gây hạn chế
Có dấu hiệu ăn mòn hoặc hư hỏng	Đánh giá khả năng sửa chữa hoặc thay thế
Rò rỉ hoặc không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật	Kiểm tra phương án thay thế
Không có model thay thế sẵn có	Đối chiếu bản vẽ, mẫu và thông số để xem xét gia công

Lưu ý khi xử lý két làm mát dầu bị tắc

• Không kết luận két bị tắc chỉ dựa trên nhiệt độ dầu tăng.
• Cần kiểm tra cả lưu lượng, áp suất hoặc chênh áp và tình trạng đường ống nếu các thông số này có sẵn.
• Xác định loại môi chất và vật liệu của thiết bị trước khi lựa chọn phương pháp vệ sinh.
• Không tự ý sử dụng hóa chất hoặc áp lực làm sạch khi chưa xác định yêu cầu kỹ thuật.
• Sau khi xử lý cần kiểm tra lại tình trạng rò rỉ, kết nối và các thông số vận hành cần thiết.
• Khi thay thế, không nên chọn thiết bị chỉ dựa vào tên gọi hoặc kích thước gần giống.

Cần kiểm tra hoặc thay thế két làm mát dầu?

Nếu két làm mát dầu có dấu hiệu tắc nghẽn, giảm hiệu quả trao đổi nhiệt hoặc cần thay thế, nên chuẩn bị các thông tin như model, hình ảnh thiết bị, nameplate, kích thước, bản vẽ, vị trí đầu nối và các thông số vận hành thực tế.

Các thông tin này giúp đối chiếu chính xác hơn trước khi lựa chọn phương án vệ sinh, sửa chữa hoặc gia công thay thế.

Cường Phát MTC nhận tư vấn và gia công các thiết bị trao đổi nhiệt theo bản vẽ, mẫu và thông số thực tế.

Tham khảo: Két làm mát dầu | Thiết bị trao đổi nhiệt gia công theo yêu cầu

Thông tin liên hệ:

• Công ty TNHH Thương mại Cơ khí Cường Phát
• Hotline: 0971.858.017 – 0981.44.91.92 (Zalo, Wechat, Whatsapp)
• Website: https://cuongphatmtc.com/
• Fanpage: Cường Phát MTC
• Email: [email protected]