Long đền là gì? Phân loại và cách sử dụng trong liên kết bu lông

Long đền là một chi tiết cơ khí nhỏ nhưng được sử dụng rất phổ biến trong các mối ghép bu lông, đai ốc. Long đền có tác dụng phân bố lực siết, hỗ trợ bảo vệ bề mặt chi tiết và trong một số thiết kế có thể giúp hạn chế hiện tượng nới lỏng của mối ghép.

Trong thực tế, long đền có nhiều loại khác nhau như long đền phẳng, long đền vênh, long đền răng, long đền chặn, long đền đặc biệt… Mỗi loại có hình dạng và mục đích sử dụng riêng.

Việc lựa chọn đúng long đền cần dựa trên kích thước bu lông, loại mối ghép, tải trọng, vật liệu, môi trường làm việc và yêu cầu chống nới lỏng.

Trong bài viết này, Cường Phát MTC sẽ giúp bạn tìm hiểu long đền là gì, công dụng của long đền, các loại long đền phổ biến và cách sử dụng long đền đúng trong liên kết bu lông.

Long đền là gì?

Long đền là một chi tiết dạng vòng được đặt giữa đầu bu lông hoặc đai ốc và bề mặt chi tiết được liên kết.

Long đền thường có một lỗ ở giữa để thân bu lông đi qua. Hình dạng cơ bản của long đền là một vòng tròn phẳng, tuy nhiên tùy mục đích sử dụng mà long đền có thể được thiết kế dạng vênh, răng cưa, chặn hoặc có hình dạng đặc biệt.

Trong tiếng Anh, long đền thường được gọi là washer.

Một mối ghép cơ bản có thể được bố trí theo thứ tự:

Đầu bu lông → long đền → chi tiết cần liên kết → long đền → đai ốc.

Tuy nhiên, không phải mọi mối ghép đều bắt buộc phải sử dụng long đền ở cả hai phía. Vị trí và số lượng long đền phụ thuộc vào thiết kế của mối ghép.

Nếu cần tìm hiểu thêm về chi tiết tạo lực kẹp kết hợp với long đền, bạn có thể tham khảo bài đai ốc là gì? Các loại đai ốc phổ biến trong cơ khí.

Long đền có tác dụng gì?

Long đền không chỉ là một vòng kim loại đặt dưới đai ốc. Tùy loại, nó có thể thực hiện nhiều chức năng khác nhau trong mối ghép.

1. Phân bố lực siết

Khi siết bu lông và đai ốc, lực tác động lên một diện tích nhất định trên bề mặt chi tiết.

Nếu không sử dụng long đền, phần đầu bu lông hoặc đai ốc có thể tạo áp lực tập trung lên một khu vực nhỏ.

Long đền giúp tăng diện tích tiếp xúc, từ đó phân bố lực siết rộng hơn trên bề mặt chi tiết.

2. Bảo vệ bề mặt chi tiết

Khi siết đai ốc, bề mặt chi tiết có thể bị trầy xước hoặc biến dạng nếu đầu đai ốc tiếp xúc trực tiếp với vật liệu.

Long đền tạo ra một lớp trung gian giữa đai ốc và bề mặt chi tiết, giúp hạn chế những tác động không mong muốn trong quá trình siết.

3. Hỗ trợ các mối ghép có lỗ lớn

Trong một số trường hợp, đường kính lỗ trên chi tiết lớn hơn đáng kể so với đường kính thân bu lông.

Long đền có đường kính ngoài phù hợp có thể giúp tạo bề mặt tựa rộng hơn cho đầu bu lông hoặc đai ốc.

4. Hỗ trợ chống nới lỏng

Một số loại long đền được thiết kế đặc biệt để tạo tác động cơ học hoặc ma sát nhằm hỗ trợ hạn chế sự dịch chuyển của đai ốc khi mối ghép chịu rung động.

Ví dụ có thể kể đến long đền vênh, long đền răng trong, long đền răng ngoài và một số loại long đền khóa chuyên dụng.

Tuy nhiên, không nên mặc định rằng mọi loại long đền đều có khả năng chống nới lỏng như nhau.

Các loại long đền phổ biến trong cơ khí

Long đền có thể được phân loại dựa trên hình dạng, chức năng, vật liệu hoặc tiêu chuẩn sản xuất.

1. Long đền phẳng

Long đền phẳng là loại phổ biến nhất trong các mối ghép bu lông.

Long đền có dạng một vòng tròn phẳng với lỗ ở giữa. Khi lắp đặt, long đền được đặt dưới đầu bu lông hoặc đai ốc.

Công dụng chính của long đền phẳng là:

• Phân bố lực siết.
• Tăng diện tích tiếp xúc.
• Bảo vệ bề mặt chi tiết.
• Hỗ trợ các mối ghép có lỗ tương đối lớn.

Đây là loại long đền được sử dụng rộng rãi trong cơ khí, lắp ráp máy móc, kết cấu thép, thiết bị công nghiệp và bảo trì.

2. Long đền vênh

Long đền vênh hay long đền lò xo có hình dạng không hoàn toàn phẳng. Vòng đệm được tạo độ vênh nhất định để tạo lực đàn hồi trong mối ghép.

Loại này thường được sử dụng với mục đích hỗ trợ hạn chế hiện tượng nới lỏng trong một số mối ghép.

Long đền vênh thường được sử dụng cùng bu lông và đai ốc trong các thiết bị cơ khí, máy móc và kết cấu có yêu cầu nhất định về khả năng giữ mối ghép.

3. Long đền răng trong

Long đền răng trong có các răng nằm ở phía trong của vòng đệm.

Khi được siết vào mối ghép, các răng có thể tạo tác động lên bề mặt tiếp xúc, hỗ trợ tăng khả năng chống xoay trong những ứng dụng phù hợp.

Loại long đền này có thể được sử dụng trong một số thiết bị cơ khí và các mối ghép cần hạn chế hiện tượng xoay của đai ốc.

4. Long đền răng ngoài

Long đền răng ngoài có các răng nằm ở phía ngoài chu vi của vòng đệm.

Thiết kế này tạo ra nhiều điểm tiếp xúc với bề mặt bên ngoài của mối ghép.

Long đền răng ngoài thường được lựa chọn trong những trường hợp cần tăng khả năng giữ và hạn chế chuyển động tương đối của mối ghép.

5. Long đền răng trong ngoài

Đây là loại long đền có răng ở cả phía trong và phía ngoài.

Thiết kế này giúp tăng số điểm tiếp xúc và có thể được sử dụng trong một số mối ghép cần khả năng giữ tốt hơn so với long đền phẳng thông thường.

6. Long đền chặn

Long đền chặn được thiết kế để thực hiện chức năng định vị hoặc hạn chế chuyển động của một chi tiết trong kết cấu.

Khác với long đền phẳng thông thường, loại này có thể có thêm tai, rãnh hoặc phần nhô ra để thực hiện chức năng khóa hoặc định vị.

7. Long đền cao su

Long đền cao su được sử dụng trong những ứng dụng cần tạo lớp đệm giữa hai bề mặt hoặc hỗ trợ làm kín.

Tùy ứng dụng, long đền cao su có thể được sử dụng trong các mối ghép cần hạn chế rung, chống thấm hoặc bảo vệ bề mặt.

8. Long đền kim loại đặc biệt

Trong máy móc và thiết bị công nghiệp, có thể sử dụng những loại long đền được thiết kế theo yêu cầu riêng.

Các sản phẩm này có thể được gia công theo bản vẽ hoặc mẫu thực tế với yêu cầu riêng về:

• Đường kính trong.
• Đường kính ngoài.
• Chiều dày.
• Vật liệu.
• Độ cứng.
• Xử lý bề mặt.
• Hình dạng đặc biệt.

Phân loại long đền theo vật liệu

Ngoài hình dạng, long đền còn được phân loại theo vật liệu chế tạo.

Long đền thép

Long đền thép được sử dụng rất phổ biến trong các mối ghép cơ khí.

Loại này có thể được lựa chọn theo yêu cầu về cơ tính, kích thước và điều kiện làm việc của mối ghép.

Long đền inox

Long đền inox được sử dụng khi mối ghép cần khả năng chống ăn mòn tốt hơn trong những điều kiện phù hợp.

Inox 304 và inox 316 là những vật liệu thường được lựa chọn cho các ứng dụng có yêu cầu chống ăn mòn.

Tuy nhiên, cần lựa chọn đúng vật liệu dựa trên môi trường thực tế thay vì chỉ dựa vào tên gọi inox.

Long đền mạ kẽm

Long đền thép mạ kẽm được sử dụng trong nhiều mối ghép cần tăng khả năng bảo vệ bề mặt khỏi tác động của môi trường.

Lớp mạ giúp hạn chế quá trình ăn mòn trên bề mặt thép trong những điều kiện sử dụng phù hợp.

Long đền và vòng đệm có giống nhau không?

Trong thực tế, long đền và vòng đệm thường được dùng để chỉ cùng một nhóm chi tiết.

“Long đền” là cách gọi phổ biến trong ngành cơ khí tại Việt Nam, trong khi “vòng đệm” là cách gọi mô tả trực tiếp hình dạng và chức năng của sản phẩm.

Trong tiếng Anh, sản phẩm thường được gọi là washer.

Tuy nhiên, không phải mọi vòng có hình dạng tương tự đều có cùng chức năng. Vòng đệm phẳng, vòng đệm lò xo, vòng đệm răng và vòng đệm làm kín có thiết kế và mục đích sử dụng khác nhau.

Long đền khác gì đai ốc?

Long đền và đai ốc đều xuất hiện trong nhiều mối ghép bu lông nhưng chức năng hoàn toàn khác nhau.

Tiêu chí	Long đền	Đai ốc
Cấu tạo	Dạng vòng, thường không có ren	Có ren trong
Vị trí	Đặt giữa đầu bu lông/đai ốc và chi tiết	Vặn vào phần ren của bu lông
Chức năng chính	Phân bố lực, bảo vệ bề mặt, hỗ trợ chống nới lỏng tùy loại	Tạo và duy trì lực kẹp của mối ghép
Khả năng tạo ren	Không	Có

Để hiểu rõ hơn về vai trò của đai ốc trong mối ghép, bạn có thể xem bài Đai ốc là gì? Các loại đai ốc phổ biến trong cơ khí.

Long đền được lắp ở đâu trong liên kết bu lông?

Cách lắp long đền phụ thuộc vào thiết kế mối ghép.

Trường hợp 1: Long đền dưới đai ốc

Đây là cách bố trí phổ biến:

Bu lông → chi tiết → long đền → đai ốc.

Long đền nằm giữa đai ốc và bề mặt chi tiết.

Cách bố trí này giúp phân bố lực tác động từ đai ốc lên bề mặt chi tiết.

Trường hợp 2: Long đền dưới đầu bu lông

Trong một số mối ghép, long đền được đặt giữa đầu bu lông và chi tiết:

Đầu bu lông → long đền → chi tiết → đai ốc.

Cách bố trí này có thể giúp bảo vệ bề mặt phía đầu bu lông.

Trường hợp 3: Sử dụng long đền ở cả hai phía

Trong một số mối ghép, có thể sử dụng long đền ở cả phía đầu bu lông và phía đai ốc:

Đầu bu lông → long đền → chi tiết → long đền → đai ốc.

Việc sử dụng một hay hai long đền cần căn cứ vào thiết kế và yêu cầu của mối ghép.

Cách chọn long đền phù hợp

Để lựa chọn long đền đúng, cần kiểm tra nhiều thông số thay vì chỉ chọn theo kích thước nhìn bằng mắt.

1. Chọn theo đường kính bu lông

Thông số đầu tiên cần xác định là đường kính danh nghĩa của bu lông.

Ví dụ với bu lông M10, có thể tìm long đền phù hợp với bu lông M10. Tương tự với M12, M16, M20, M24…

Tuy nhiên, đường kính bu lông không phải thông số duy nhất.

2. Kiểm tra đường kính trong

Đường kính trong của long đền phải đủ để thân bu lông đi qua.

Nếu lỗ quá nhỏ, long đền không thể lắp vào bu lông. Nếu lỗ quá lớn, khả năng định vị và phân bố lực có thể không phù hợp với yêu cầu của mối ghép.

3. Kiểm tra đường kính ngoài

Đường kính ngoài quyết định phần diện tích bề mặt mà long đền có thể hỗ trợ phân bố lực.

Đối với mối ghép trên vật liệu mềm hoặc có lỗ lớn, có thể cần long đền có đường kính ngoài lớn hơn.

4. Chọn chiều dày

Chiều dày long đền cần phù hợp với tải trọng và thiết kế mối ghép.

Không nên tùy tiện thay long đền có chiều dày khác biệt lớn nếu mối ghép yêu cầu kích thước chính xác.

5. Chọn vật liệu

Cần lựa chọn vật liệu dựa trên:

• Tải trọng.
• Môi trường làm việc.
• Độ ẩm.
• Khả năng ăn mòn.
• Nhiệt độ.
• Vật liệu của bu lông và chi tiết ghép.

6. Chọn đúng loại long đền

Không nên sử dụng long đền phẳng cho mọi trường hợp.

Nếu mục tiêu chính là phân bố lực và bảo vệ bề mặt, long đền phẳng thường là lựa chọn phù hợp trong những ứng dụng tương ứng.

Nếu mối ghép có yêu cầu hạn chế nới lỏng, có thể cần xem xét loại long đền được thiết kế cho chức năng này.

Có phải mối ghép bu lông nào cũng cần long đền?

Không phải mọi mối ghép bu lông đều bắt buộc phải sử dụng long đền.

Việc sử dụng long đền phụ thuộc vào thiết kế mối ghép, vật liệu, tải trọng, kích thước lỗ, yêu cầu bảo vệ bề mặt và phương pháp chống nới lỏng.

Trong nhiều mối ghép thông thường, long đền được sử dụng để tăng diện tích tiếp xúc và phân bố lực siết.

Tuy nhiên, nếu thiết kế đã có bề mặt tựa phù hợp hoặc sử dụng một loại bu lông, đai ốc chuyên dụng, việc bổ sung long đền cần được xem xét theo yêu cầu kỹ thuật thay vì sử dụng một cách máy móc.

Long đền có giúp chống tự tháo bu lông không?

Điều này phụ thuộc vào loại long đền.

Long đền phẳng chủ yếu có tác dụng phân bố lực và bảo vệ bề mặt, không nên mặc định coi đây là chi tiết chống nới lỏng.

Một số loại long đền có thiết kế đặc biệt như long đền vênh hoặc long đền răng có thể được sử dụng nhằm hỗ trợ hạn chế chuyển động trong những mối ghép phù hợp.

Đối với các mối ghép chịu rung động mạnh hoặc yêu cầu độ an toàn cao, cần lựa chọn giải pháp chống nới lỏng dựa trên thiết kế cụ thể thay vì chỉ tăng số lượng long đền.

Những sai lầm thường gặp khi sử dụng long đền

1. Chọn long đền chỉ theo đường kính

Cùng một đường kính bu lông nhưng có thể có nhiều loại long đền với đường kính ngoài và chiều dày khác nhau.

2. Dùng sai loại long đền

Long đền phẳng, long đền vênh và long đền răng không có chức năng hoàn toàn giống nhau.

3. Dùng long đền quá mỏng

Trong một số mối ghép chịu tải, long đền quá mỏng có thể không đáp ứng được yêu cầu thiết kế.

4. Không kiểm tra vật liệu

Sử dụng long đền thép thông thường trong môi trường có yêu cầu chống ăn mòn cao có thể không phù hợp.

5. Nghĩ rằng càng nhiều long đền càng tốt

Số lượng long đền không phải yếu tố quyết định duy nhất đến độ chắc chắn của mối ghép.

Quan trọng hơn là lựa chọn đúng loại, đúng kích thước và sử dụng theo thiết kế.

Long đền trong hệ thống vật tư kim khí

Long đền là một trong những phụ kiện thường được sử dụng cùng bu lông, đai ốc và các chi tiết liên kết trong hệ thống vật tư kim khí.

Cường Phát MTC hiện xây dựng nhóm vật tư kim khí phục vụ nhu cầu lắp ráp, sửa chữa, bảo trì và sản xuất công nghiệp.

Trong hệ thống vật tư liên kết, bạn có thể tham khảo thêm:

• Bu lông, ốc vít công nghiệp.
• Bu lông.
• Đai ốc.
• Long đền và các phụ kiện liên kết phù hợp với từng ứng dụng.

Việc lựa chọn đồng bộ bu lông, đai ốc và long đền giúp quá trình lắp ráp và bảo trì thuận tiện hơn, đặc biệt đối với các thiết bị và kết cấu cần tháo lắp thường xuyên.

Long đền sử dụng trong những ngành nào?

Long đền được sử dụng trong rất nhiều lĩnh vực:

• Cơ khí chế tạo: liên kết các chi tiết máy và cụm cơ cấu.
• Nhà máy sản xuất: lắp ráp và bảo trì thiết bị.
• Kết cấu thép: sử dụng cùng bu lông trong các mối ghép.
• Thiết bị công nghiệp: cố định các cụm chi tiết.
• Máy công trình: sử dụng trong nhiều vị trí liên kết và bảo trì.
• Đường ống: sử dụng trong các mối ghép phù hợp.
• Thiết bị điện: sử dụng trong một số kết cấu và tủ thiết bị.
• Ô tô và phương tiện: sử dụng trong các mối ghép cơ khí phù hợp.

Cách kiểm tra long đền trước khi lắp

Trước khi đưa long đền vào sử dụng, có thể kiểm tra nhanh một số yếu tố:

1. Kiểm tra đường kính trong.
2. Kiểm tra đường kính ngoài.
3. Kiểm tra chiều dày.
4. Kiểm tra vật liệu.
5. Kiểm tra bề mặt có bị nứt, biến dạng hoặc ăn mòn không.
6. Kiểm tra loại long đền có đúng với yêu cầu của mối ghép không.
7. Kiểm tra khả năng tương thích với bu lông và đai ốc.

Đối với những mối ghép quan trọng, nên kiểm tra theo bản vẽ hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật thay vì chỉ dựa vào kích thước đo bằng mắt.

Cường Phát MTC cung cấp vật tư kim khí và phụ kiện liên kết

Long đền là một chi tiết nhỏ nhưng thường được sử dụng cùng nhiều sản phẩm khác trong quá trình lắp ráp, sửa chữa và bảo trì máy móc.

Cường Phát MTC cung cấp các nhóm vật tư kim khí phục vụ doanh nghiệp, nhà máy, xưởng cơ khí và các đơn vị bảo trì.

Đối với nhu cầu về bu lông, khách hàng có thể tham khảo danh mục bu lông, ốc vít công nghiệp, trong đó có nhiều quy cách về kích thước, vật liệu và cấp bền.

Khi cần tìm long đền hoặc phụ kiện liên kết theo quy cách cụ thể, khách hàng nên cung cấp:

• Kích thước bu lông.
• Đường kính trong long đền.
• Đường kính ngoài.
• Chiều dày.
• Loại long đền.
• Vật liệu.
• Tiêu chuẩn nếu có.
• Yêu cầu xử lý bề mặt.
• Số lượng.
• Hình ảnh hoặc mẫu thực tế nếu cần đối chiếu.

Câu hỏi thường gặp về long đền

Long đền là gì?

Long đền là chi tiết dạng vòng được đặt giữa đầu bu lông hoặc đai ốc và bề mặt chi tiết, thường dùng để phân bố lực siết, bảo vệ bề mặt và tùy loại có thể hỗ trợ chống nới lỏng.

Long đền tiếng Anh là gì?

Long đền thường được gọi là washer trong tiếng Anh.

Long đền có những loại nào?

Một số loại phổ biến gồm long đền phẳng, long đền vênh, long đền răng trong, long đền răng ngoài, long đền răng trong ngoài, long đền chặn và các loại long đền chuyên dụng.

Long đền có tác dụng gì?

Long đền có thể giúp phân bố lực siết, bảo vệ bề mặt chi tiết, hỗ trợ mối ghép có lỗ lớn và tùy thiết kế có thể hỗ trợ hạn chế nới lỏng.

Long đền có bắt buộc phải dùng với bu lông không?

Không. Việc sử dụng long đền phụ thuộc vào thiết kế và yêu cầu của từng mối ghép.

Long đền phẳng có chống nới lỏng không?

Long đền phẳng chủ yếu có tác dụng phân bố lực và bảo vệ bề mặt. Không nên mặc định sử dụng long đền phẳng như một giải pháp chống nới lỏng chuyên dụng.

Long đền vênh dùng để làm gì?

Long đền vênh có cấu tạo đàn hồi và thường được sử dụng nhằm hỗ trợ hạn chế sự nới lỏng trong một số mối ghép phù hợp.

Long đền inox có dùng với bu lông thép được không?

Có thể sử dụng trong một số trường hợp, nhưng cần xem xét vật liệu của toàn bộ mối ghép, môi trường làm việc và nguy cơ ăn mòn điện hóa trước khi lựa chọn.

Kết luận

Long đền là một phụ kiện quan trọng trong nhiều mối ghép bu lông. Mặc dù có cấu tạo đơn giản, long đền có thể đóng nhiều vai trò như phân bố lực siết, bảo vệ bề mặt, hỗ trợ mối ghép có lỗ lớn và hạn chế nới lỏng tùy theo thiết kế.

Các loại long đền phổ biến gồm long đền phẳng, long đền vênh, long đền răng, long đền chặn và các loại chuyên dụng. Mỗi loại phù hợp với một nhóm yêu cầu khác nhau.

Khi lựa chọn long đền, cần kiểm tra đường kính trong, đường kính ngoài, chiều dày, vật liệu, tiêu chuẩn và mục đích sử dụng. Không nên chỉ chọn theo đường kính bu lông hoặc hình dạng bên ngoài.

Đối với mối ghép trong máy móc, thiết bị và kết cấu công nghiệp, việc lựa chọn đồng bộ bu lông, đai ốc và long đền phù hợp giúp quá trình lắp ráp, bảo trì và thay thế vật tư thuận tiện hơn.

Cường Phát MTC:

• Công ty TNHH Thương mại Cơ khí Cường Phát
• Hotline: 0971.858.017 – 0981.44.91.92 (Zalo, Wechat, Whatsapp)
• Website: https://cuongphatmtc.com/
• Fanpage: Cường Phát MTC
• Email: [email protected]